|
Insan vücudunun temel yapı taşlarından olan protein, vücudumuzun yaklaşık olarak % 16’sını meydana getirir.Kas, saç, deri ve tırnakların oluşumunu büyük oranda protein sağlar.
Protein, amino asitler tarafından lineer bir zincir yapısıyla meydana getirilmiş ve peptitlerle bağlanmış organik bir bileşendir. Protein’i meydana getiren yaklaşık 20 tane amino asit var.
Bunların sekizi esansiyel amino asit, yani vücut tarafından üretilemeyen ve besinlerle alınması zorunlu olan amino asitler (Isoleucine, Leucine, Valine, Lysine, Phennylalanine, Methionine, Threonine ve Tryptophane). Esansiyel olmayan amino asitler de (Aspartic Acid, Serine, Glycine ve Alanine) teknik olarak esansiyel amino asitlerden elde edilebilir.Bunun dışında belli şartlar altında esansiyel hale gelebilen amino asitler de var ve onlara da yarı esansiyel amino asit (Arginine, Cystine, Tyrosine, Histidine, Proline ve Glutamine) denir. Birkaç amino asit birleşirse peptit meydana gelir.
Birkaç peptitin birleşmesiyle de protein oluşur. Dolayısıyla amino asitlere protein molekülünün yapısal üniteleri de diyebiliriz. Protein, kas dokusu gelişimine (anabolizm) nitrojen tedarik edebilen tek makro besindir ve tam da bu özelliğiyle sporcular için elzem bir besin kaynağıdır.
Ne kadar protein almalıyım?
işinin günlük protein ihtiyacı 0.8 – 1.8 g x kg olarak vücut ağırlığı şeklinde hesaplanır.
Mesela düzenli olarak vücut geliştirme sporu yapan 70 kg ağırlığındaki erkek sporcu için günlük protein ihtiyacı şu şekilde hesaplanabilir: 70 x 1.5 = 105 g
Kadınların günlük kalori ihtiyaçlarının % 20 ‘sini proteinden sağlamaları önerilir.
Örneğin;
Günde 1500 kalori diyeti yapan kadının proteinden karşılayacağı kalori yaklaşık 300 birim kalori olur. 1 gram proteinin 4 kaloriye tekabül ettiğini düşünürsek bu durumda günlük alınması gereken protein miktarı 300/4= 75 g şeklinde hesaplanmış olur.
Besinlerdeki yaklaşık protein miktarları
| Besin |
Miktarı |
Protein miktarı |
| Hamburger |
113g |
28g |
| Biftek |
168g |
42g |
| Tavuk göğsü |
100g |
30g |
| Haşlanmış Tavuk eti |
110g |
10g |
| Tavuk kanat |
1 adet |
6g |
| Balık |
100g |
22g |
| Ton Balığı |
165g |
40g |
| Büyük Yumurta |
1 Yumurta |
6g |
| Süt |
1 Bardak |
8g |
| Yoğurt |
1 Kase |
8-10g |
| Beyaz Peynir (Tam Yağlı) |
100g |
16g |
| Beyaz Peynir (Light) |
100g |
20g |
| Koyun Peyniri |
100g |
27g |
| Soya Fasulyesi (pişirilmiş) |
Yarım Bardak |
8-10g |
| Fıstık Ezmesi |
2 Yemek Kaşığı |
8g |
| Badem |
Yarım Bardak |
8g |
| Fıstık |
Yarım Bardak |
8g | |